Hành trình trở thành nữ Bộ trưởng Tài chính đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ của bà Janet Yellen diễn ra suôn sẻ thông qua phiên điều trần quan trọng tại Thượng viện hôm Thứ ba vừa qua, cuộc bỏ phiếu về sự xác nhận của Thượng viện có khả năng xảy ra trước cuối tuần này.

 


Trái ngược với phiên điều trần gây nhiều tranh cãi cách đây 4 năm dành cho Bộ trưởng sắp mãn nhiệm là ông Steven Mnuchin, các thành viên của Ủy ban Tài chính Thượng viện chủ yếu cảm ơn Yellen vì sự sẵn lòng phục vụ đất nước của bà.

“Không ai có thể tốt hơn cho công việc này. Không ai xứng đáng được ghi nhận hơn bà Janet Yellen cho sự mở rộng kinh tế lâu nhất – cho đến khi đại dịch xảy ra – mà chúng ta từng thấy trong lịch sử.” Thượng nghị sĩ Ron Wyden nói về bà.

Trước đây, khi còn là Chủ tịch FED, bà Yellen thường tránh bình luận nhiều về các vấn đề tài chính hoặc các hoạt động của chính quyền, nhưng lần này, ở một vị trí khác, bà đã cởi mở hơn rất nhiều.

Janet Yellen​


Dưới đây là 5 điểm thông điệp chính mà bà đã phát đi:

1. Thuế sẽ tăng, nhưng không phải bây giờ


Bà Yellen mô tả Tổng thống đắc cử Joe Biden ủng hộ một số đợt tăng thuế đối với những người Mỹ giàu có và các tập đoàn để tài trợ cho chương trình nghị sự đầy tham vọng bao gồm kéo đất nước vượt qua đại dịch coronavirus và tránh “cuộc đua xuống đáy” đối với thuế doanh nghiệp giữa các nước. Hoa Kỳ là nước đánh thuế doanh nghiệp cao nhất trong nhóm các nước phát triển trước khi ông Trump đưa ra đạo luật cắt giảm thuế hồi 2017.



Bà nói: “Trọng tâm lúc này là cứu trợ và giúp các hộ gia đình vượt qua khó khăn chứ không phải tăng thuế.” Bà nói thêm rằng với kế hoạch chi tiêu của ông Biden, chính quyền mới cần nghĩ về thuế như một nguồn tài trợ, và bà tin nó sẽ được quyết định một cách công bằng.

2. Trạng thái tài khoá “lành mạnh”, nhưng cũng không phải hiện tại


Đối mặt với nhiều câu hỏi về tình hình tài chính “rách nát” của quốc gia, Yellen cho biết sẽ đến lúc nói về nợ và thâm hụt, nhưng không phải lúc này mà là đến khi nền kinh tế phục hồi sau đại dịch. Hoa Kỳ hiện đang gánh khoản nợ 27.7 nghìn tỷ USD sau khi kết thúc năm tài chính 2020 với thâm hụt ngân sách hơn 3.1 nghìn tỷ USD.

“Bộ trưởng Tài chính phải là người lên tiếng cho sự lành mạnh về tài khoá. Tôi cam kết sẽ làm điều đó. Tình hình tài chính của Hoa Kỳ cần phải duy trì ổn định và bền vững. Hiện tại, trong ngắn hạn tôi cho rằng chúng ta có thể chi trả những gì cần thiết để đưa nền kinh tế phát triển trở lại, đưa chúng ta vượt qua đại dịch và giảm bớt các gánh nặng đè lên hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ”. Bà nói.

3. Vẫn “cứng” với Trung Quốc


Người tiền nhiệm của bà, ông Mnuchin đã dành nhiều thời gian trong nhiệm kỳ của mình để thực thi những xung đột với Trung Quốc, các cuộc đàm phán với Bắc Kinh hầu như không có kết quả và thuế quan của ông Trump đối với Trung Quốc đã không làm giảm sự mất cân bằng thương mại giữa hai quốc gia.


Bà Yellen cho biết chính quyền mới sẽ vẫn tập trung vào việc thúc đẩy Trung Quốc thay đổi cách thức của mình, mặc dù Biden có thể sẽ tránh xa các loại kỹ thuật đơn phương mà ông Trump sử dụng, thay vào đó ông sẽ thích “làm việc cùng các đồng minh” trong nỗ lực này.

4. Ủng hộ sự ổn định, không tìm kiếm một đồng USD yếu


Ông Trump đã tỏ rõ quan điểm ưa thích một đồng USD yếu, một lập trường hiếm khi được nghe thấy từ các ông chủ Nhà Trắng trước đây. Nhưng đó dường như sẽ không phải là quan điểm của chính quyền mới, bởi bà Yellen cho biết rằng chính quyền mới muốn có một đồng USD ổn định mà tỷ giá của nó nên được xác lập bởi thị trường.



Bà nói: “Hoa Kỳ không tìm kiếm một đồng tiền yếu hơn để đạt được lợi thế cạnh tranh và chúng ta nên phản đối nỗ lực của các nước khác làm như vậy. Việc cố ý nhắm vào tỷ giá hối đoái để đạt được lợi thế thương mại là không thể chấp nhận được.”

5. Kích thích nhiều hơn nữa


Mục đầu tiên trong danh sách việc cần làm của bà Yellen có thể là hướng dẫn chính quyền thông mới qua một đợt chi tiêu khác hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi đại dịch.

Tuần trước, ông Biden đã đề xuất một kế hoạch trị giá 1.9 nghìn tỷ đô la, nó có khả năng bị giảm xuống khi được chuyển đến Quốc hội, tuy nhiên, đây vẫn là một gói kích thích lớn lần thứ 3 trong cuộc khủng hoảng này.